Matapos ang unang bulke ng mga releases tungkol sa US Embassy Cables, tumampok uli ang Wikileaks kaugnay ng mga kaganapang pulitikal sa Ehipto:

WikiLeaks: the latest developments
WikiLeaks cables show close US relationship with Egyptian president

Paano basahin bilang isang global na panlipunang penomenon ang Wikileaks?

May tatlong mahahalagang sanaysay na lumabas kamakailan at makakatulong sa analisis: (1) (Disyembre 16, 2010) ang tila pinaka-unang dayalektikal na pagsusuri nito lampas sa mga paimbabaw na expose-balita, na ginawa ng akademikong si Saroj Giri (dito ang pdf: Wikileaks Beyond Wikileaks); (2) (Disyembre 23, 2010) ang maituturing na seryosong sagot sa kritika ni Giri na isang tipo ng ‘radikalismong elit’ at walang panlipunang base ang Wikileaks (dito ang pdf: Wikileaks, Karl Marx, and you); at, (3) (Enero 20, 2011) isa pang tugon sa sanaysay ni Giri, na may bagong twist sa dayalektikal na analisis nito, mula kay Slavoj Zizek (dito ang pdf: Good Manners in the Age of Wikileaks), gamit ulit ang ilang pop-pelikulang ginawan ng sosyolohikal na basa.

Binigyang-diin ng (2) ang historikal na tradisyon kung saan dapat ikabit ang penomenong Wikileaks, habang ang parehong tema naman ng (1) at (3) ay ang paglalahad ng tensyon sa loob mismo ng praktikang Wikileaks: ang tendensiya na gawin itong isa lamang na dramatikong tipo ng liberal-ideyolohiyang tindig tungkol sa (abstraktong ideya ng) ‘libreng pagdaloy ng impormasyon’ kontra sa radikal na praktika at potensyal nito.

Magkaiba ang panloob na tensiyong binigyang-diin nina Giri at Zizek.

Kahit pa may rekognisyon sa radikal na dimensyon ng praktika nito, may panghihinayang si Giri na hindi nakuhang dumugtong sa masa/ordinaryong-tao ang mga techno-hippies na hacktivists:

It must … be stated in no uncertain terms that Wikileaks clearly embodies a radical rupture in US imperialism’s normal functioning and also from the normal channels of dissent and ‘citizen activism’ set up by imperialism. [...] And yet the fact of the matter is that Wikileaks is quickly becoming part of business as usual—anarchism is slowly morphing into journalism! Assange might continue this liberal slide further but we should not be surprised about this ‘compromise’. For one cannot conceive of another outcome given Wikileaks’ methods and forms of activism purportedly challenging power and undermining US domination through the hacktivism of a handful of tech-hippies. The faceless bohemian tech-libertarians, so long as they remain an underground hacker-elite, must increasingly rely on spectacular releases and big ticket actions: it is through such actions that they will try to short-circuit themselves into prominence.

Interesante ang lapit ng sanaysay ni Zizek dahil sinuri niya ang dayalektika nitong napaka-karaniwan at otomatikong linya (na nasa bandila rin ng Wikileaks): na ’dapat ilabas ang katotohanan’.

May magkaibang dimensiyon ang linyang iyan: (a) kung itatabi sa umiiral na hipokrisiya ng estado at ng mga sinasabing necessary lies nito, kumpara sa, (b) kung itatabi ito sa ideya ng public space at public politeness/tact kung saan may mga bagay na sadyang hindi pinag-uusapan. Hindi absoluto at simple ang linya tungkol sa ‘pagpapalabas ng katotohanan.’

Ang sentrong tesis ni Zizek ay ang epekto ng Wikileaks sa pulitika ng public space: ang ginawa ng Wikileaks, lalong-lalo na sa US diplomatic cables, ay ang probokatibong ‘pagpapahiya’ sa kapangyarihan sa pamamagitan ng pagsasa-publiko ng mga katotohanan na sa malawak na tema nito (ang hipokrisiya ng interbensiyonistang Imperyo) ay nasa loob na rin talaga, matagal na, sa isipin ng marami (alam ngunit hindi pinapansin):

The only surprising thing about the WikiLeaks revelations is that they contain no surprises. Didn’t we learn exactly what we expected to learn? The real disturbance was at the level of appearances: we can no longer pretend we don’t know what everyone knows we know. [...] There are moments—moments of crisis for the hegemonic discourse—when one should take the risk of provoking the disintegration of appearances. [...] Through actions like the WikiLeaks disclosures, the shame—our shame for tolerating such power over us—is made more shameful by being publicised.

(Jan 21) Tunisia unrest echo across Arab world
(Jan 30) Unrest across the Arab world
(Jan 31) Anger in Arab World Creates Risks in Asia

Magandang sundan ang halus sunod-sunod na balita tungkol sa Tunisya at Hilagang Aprika (tingnan ang ilang links sa itaas) at ikabit ito sa ilang mga akademikong pag-aaral tungkol dito (tingnan: [1] at [2] sa paanang-ibaba).

Ang delikadong kalagayan ng Tunisya, lalong-lalo na ang sitwasyon ng mga maliliit na magsasaka nito, ay matalas na sinuri sa isang 2009 na pag-aaral ng Tunisyanong akademiko na si Mustapha Jouili (Faculté des Sciences Économiques et de Gestion/Nabeul, Tunisie).

Dala ng matinding liberalisasyong SAP (Structural Adjustment Program) na ipinatupad sa Tunisya noong mga dekada-80, lubusang nagbago ang kondisyon ng mga maliliit na Tunisyanong magsasaka: bumaba ang presyo ng kanilang mga produkto, nawalan sila ng akses sa mga suportang serbisyo at mga pautang, at, paglaon, nagresulta sa pagkawala ng kanilang mga lupain. Ganito ang analisis ni Jouili noong 2009 [1]:

‘Lahat ng mga indikasyon ay nagpapakita na ang mga pagbabagong nagaganap ay tumutungo sa pag-aabandona ng mga magsasaka sa kanilang mga lupain at pagkakapasok nito sa landas ng proletarisasyon.’

‘Sa harap ng ganitong degradasyon, gumawa ang mga maliliit na magsasaka ng ilang mekanismo upang umangkop sa sitwasyon, mabuhay at, sa ilang kaso, masiguro hindi lang ang simpleng reproduksiyon ng kanilang kondisyon-sa-buhay. Ngunit tila umabot na sa sukdulan ang potensyal ng mga adaptasyong ito.’

Sinuri rin sa isang policy paper [2] ang ilang limitasyon sa loob ng mga kilusang-protesta sa loob ng mundong Arabo at ang sentral na pangangailangan ng klarong pag-uugnay ng kanilang pulitikal na panawagan sa sosyo-ekonomikang pagbabago:

Ultimately, [...] change depends [...] on the ability of protesters to coordinate their efforts and link socioeconomic with political demands and on the governments’ response—that, plus the imponderable catalyst.

(Pansinin ang pagkabanggit ng nasipi sa itaas ng isa pang bagay na tumampok sa mga pagbabasa sa mga pagkilos na nagaganap: ang imponderable catalyst, hudyat ng isang sosyo-pilosopikal na limite sa kasalukuyang pang-unawa sa nangyayaring dinamiks.)

Magandang umpisa ang mga sumusunod upang mapalaliman ang mga balita sa itaas:

[1] Tunisian agriculture: Are small farms doomed to disappear?
[2] Protest Movements and Political Change in the Arab World

Katulad ng isang linyang napopularisa ni Badiou—’ang walang-maliw na ideya ng komunismo’ (the eternal Idea of communism)—baka basahing isang dramatikong pagsasawika lamang ang matalinghagang linyang ito mula sa kanyang Logics of Worlds (2006/2009):

If, as is appropriate and as has always been done, we call ‘Immortal’ that which attains absolutely to some truth, ‘we’, of the human species, have the power to be Immortals.

Dahil bihasa ang theorist-performer na si Zizek sa tatlong lengguwahe (Ingles, Pranses, Aleman) labas sa kanyang katutubong-wikang Isloben—at sabay ring nakalimbag sa mga wikang ito ang kanyang mga akda—hindi nakapagtatakang halus sabay-sabay sa tatlong ‘mundo’ (o pook-wika) at sa parehong yugto (ang mahalagang dekada-90) ang spike-patterns ng popularidad nito. Indikatibong makikita ito sa papaangat na akademikong intensidad ng pagsisipi sa kanya. Makikita sa ibaba ang kompositong resulta para sa ‘Slavoj Zizek’ sa Pranses/Aleman/Ingles na mga korpus. (Mula sa Google Ngram Viewer; tungkol sa cyber-tool na ito, balikan: Librareome.)

Ang dekada-90 na tesis/haypotesis (isang signipikanteng panahon sa umpugang ‘postmodernismo’/'Marxismo’ sa larangang akademiko-popular) ay natalakay dito: Dekada-90.

May mahalaga bang mababasa dito para sa pag-unawa ng kasalukuyang dinamiks ng teoryang mula sa labas (halimbawa, Euro-Amerikanong pook)?

Magandang tingnan ang pag-iiksi sa agwat ng panahon bago ang ‘popularidad’ (= bilang ng pagbabanggit sa kanya sa loob ng isang korpus) ng isang teoretista sa isang wika ay naisasalin sa iba pang wika. (Mangyari pa: ipinapalagay dito na walang gaanong problema sa kasalukuyang corpus samples ng Google para sa mga wikang pinagkumpara.)

Makikita sa itaas na habang may antas na ng popularidad si Zizek sa wikang-Pranses bago ang dekada-80, hindi na halus magkaiba ang panahon kung kaylan talagang simulang mag-take-off ito—sa pagitan ng 1985-1990—para sa tatlong wika. Hindi gaanong iba ang makikita ring pattern para kay Alain Badiou: may antas na ng popularidad sa wikang-Pranses noong dekada-70, ngunit 1985-1990 na rin signipikanteng umangat kapwa sa wikang Pranses at Ingles. Hindi na talaga magkaiba ang agwat Pranses→Ingles.

Ikumpara ang sitwasyong ito (gamit ang Google Ngram Viewer), halimbawa, sa panahon ng teoretistang antropologo na si Marcel Mauss (Pranses, 1872-1950): dekada-20 ito unang signipikanteng napapag-usapan sa wikang-Pranses, dekada-40 naman sa loob ng wikang-Ingles. May 2-dekadang agwat. Tingnan rin sa kaso nina Michel Foucualt, Jacques Derrida, at Gilles Deleuze (dekada-60 sa Pranses, dekada-70 sa Ingles: mga 1-dekadang agwat).

Katangiang-indibidwal at panlipunang konteksto. Maliban sa personal na ‘bagsik’ (sino ang hindi makakaalala sa talas-teoryang biro ni Zizek tungkol sa ‘manok at taong-butil’?), nakasakay rin sa mga malalawak na panlipunang kaganapan (halimbawa: cyber-culture kasabay ng mas pinatinding globalisasyon) ang tadhana ng isang teorya—lalo pa sa pagtawid nito sa magkakaibang pook at wika. 

Contingency. Panghuli, malaking bagay rin sa dinamiks ng popularidad ng isang pilosopo o akademiko-popular na palaisip (‘teoritista’) ang ilang tsansa/contingent na pangyayari: halimbawa, ang penomenon ng ispisipikong araw/taon ng 9/11-2001 at ang pagkamatay ni Derrida noong 2004. Interesante ang pag-spike ng popularidad ni Zizek sa Pransiya/wikang-Pranses sa pagitan ng mga taong 2002-2003. Ganito rin ang binanggit ng akdang The Speculative Turn (2011) (tingnan: Spek):

Following the death of Derrida in October 2004, Slavoj Žižek became perhaps the most visible celebrity in our midst, eased into this role by his numerous publications in English and his enjoyable public persona. To an increasing degree, Žižek became closely linked in the public mind with his confederate Alain Badiou, whose major works were increasingly available in English during the first decade of the century [...] It is probable that Badiou and Žižek are the most widely read living thinkers in Anglophone continental philosophy today.

Badiou/Zizek sa pagpanaw nina Derrida/Deleuze. Magtatapos tayo sa interesanteng pagmumuni-muni ni Badiou tungkol sa pagkamatay ni Derrida. May isa pang posibleng epekto sa dinamiks ng magkakontrang teoritista kung pumanaw na ang isa sa dalawa: tila napapabilis ang pagpapatawad ng naiwang isa sa karibal nito. Ganito ang refleksiyon ni Badiou:

Since the writing of the aforementioned note [2005/2006], Jacques Derrida has died [2004]. For two or three years, I had been in the process of patching up with him, after a very long period of semi-hostile distance and sundry incidents [...] At the beginning of this new phase in our relations, Derrida told me ‘In any case, we have the same enemies’. And we all saw those enemies, especially in the United States, scurrying out of their rat-holes on the occasion of his death. Death, decidedly, always comes too soon. This is one of the forms taken by its terrifying logical power: the power to precipitate conclusions. I count on paying homage again, and often, to Jacques Derrida, rereading his oeuvre, otherwise, under this emblem: the passion of Inexistance.

Isa pa rin itong exploratoryong pag-galugad gamit ang (nasimulan nating tawaging) Librareome ng Google, isang mabilisang heuristikong kasangkapan sa paghahanap ng mga patterns at tanong/hakang-sagot tungkol sa ilang bagay. 

Mangyari pa, nasa daigdig lamang ito ng ‘nakalimbag na mga akda (sa wikang Ingles)’, isang limitadong ‘mundo’/world sa sentido ni Badiou. Dapat mahigpit na may kaugnayan rin lang sa (kung ituloy na nating gamitin ang bokabolaryong-Badiou) ‘transendental’ ng mundong ito ang gagawing pagbabasa. Ang limitasyon ng korpus bilang sample space ang laging isaisip. Gayumpaman, ang pagbubukas sa tanong ng teoretiko-popular na istatus ng mga teoretista ang interes dito.

Ano ang tema at heuristikong tesis dito? Na signipikante ang ‘dekada-90′ (ang mahaba, elastikong dekada-90: isasali natin sa katagang ito ang ilang huling mga taon ng 80 at panimulang mga taon ng siglo-21) dahil sa panahong ito lumitaw ang ilang matitingkad na patterns sa tema ng ‘teoretiko-popular na paghamon’ sa Marxismo.

Sa tunggaliang-kultural, sa malawak na anyo nito, naging parang dramatikong panahon ang dekada-90 sa paligsahan ng popularidad sa larangang-intelektwal.

Gagamitin nating mga indikatibong kataga ang set na ito (‘Michel Foucault’, ‘Jacques Derrida’, at ‘Gilles Deleuze’) bilang popular na panukat sa bandilang ‘postmodernismo’ at itabi dito ang ‘Slavoj Zizek’ bilang palabang-kataga (isang kakaibang elemento sa set ng ‘Marxismo’) kontra sa hegemonya ng ‘postmodernismo’ noong dekada-80/90.

Ano ang patterns na lilitaw?

(1) Kung simpleng magnitudes lamang ang titingnan: Ang ‘dambuhala ng Ljubljana’ (Zizek), sa harap ng matatayog na bilang/intensidad (tekstwal na pagbanggit = popularidad) ng postmodernistang alon, ay para lamang isang David sa harap ng tatlong intelektwal na Goliath ng dekada-80/90.

(2) Ngunit kung papansinin ang directions/line-movements: Tuloy-tuloy ang take-off ng popularidad ni Zizek sa buong dekada-90, habang sa dekada ring ito tila nabali ang pamamayani ng ‘postmodernismo’ (tingnan ang shift ng direksiyon ng mga linyang-Foucault/Derrida/Deleuze simula sa huling-hati ng dekada-90).

Indikasyon ng pagpasok ni Zizek sa mas malawak na ‘mundo’ (dami ng mambabasa sa global scale) ang pagkalimbag sa wikang Ingles noong 1989 (Verso) ng kanyang The Sublime Object of Ideology (rebisyon ng wikang-Pranses nitong 1988 akda, Le plus sublime des hystériques: Hegel passe (Paris: Point Hors Ligne).

(Singit lang: ito ang kompresyon ni Jean-Michel Rabaté, The Future of Theory, sa identikal na tesis ng dalawang pambungad na mga akdang ito ni Zizek: ‘sentrong tesis nito na si Hegel ay hindi isang pre-Marxistang pilosopo kundi ang pinaka-unang post-Marxistang palaisip’.)

Maaaring sabihin na: noong dekada-90 nagbago ang vector ng popularidad ng postmodernismo, at naging prinsipal na pwersang teoretiko-popular ang pangalang Slavoj Žižek sa pagbabagong iyan. Kung tama ito, maisasakonteksto rin nito ang komento ni Eric Hobsbawm na ‘isang magaling na performer‘ ang pangunahing pagtingin niya kay Zizek.  Dito ang naunang mga posts: Hobsbawm (at Zizek), Zizek on Zizek (ang Hegel).

Nasa ibaba ang dalawa pang graphs. Pareho ba ang patterns ng dramang ‘postmodernismo’-'Marxismo’ sa intelektwal na larangan kung ibabaling ang freym sa loob ng piling set ng ‘teoretistang Pinoy’ at Philippine studies (pag-aaral sa lipunang Pilipino sa akademikong larangan)?

Kung gagamitin ang mga katagang ‘Reynaldo Ileto’ at ‘Vicente Rafael’ bilang mga tanda-bingwit para sa malawak na ‘postmodernismo’ (sila ang nagpopularisa kina Foucault at Derrida sa pagsusuri ng ilang penomenong Pinoy, lalo na sa tema ng kasaysayan ng Pilipinas), at ang katagang ‘Jose Maria Sison’ (pareho ang line-pattern ng hindi isinali ritong ‘Amado Guerrero’) bilang indikatibong indeks ng temang ‘Marxismo’, interesanteng ipinapakita ng patterns sa ibaba ang signipikante ring yugto ng dekada-90: pumaimbabaw sa panahong ito ang hanging-postmodernismo, habang bumababa naman ang teoretiko-akademikong popularidad ng ‘Marxismo’. Mahalaga ring makita na medyo nahuli dito ang pagkabali ng hegemonyang-postmodernismo: lampas na sa dekada-90, kumpara sa nangyayari sa mundo ng Euro-Amerikanong mga palaisip (katulad ng indikatibong makikita sa itaas na graph).

Nakakatuwa ang pangalan ng ilang pilosopikal na blogs na sinilip ko kamakailan—nasa konstelasyon ng The Speculative Turn ang mga ito: may mga matatalas na pagkakaiba ngunit lahat masasabing may interes sa patuloy na pagsusuri at pagpipino sa pilosopikal na talim ng ‘dayalektika’:

Larval Subjects
The Accursed Share 
Speculative Heresy 
Object-Oriented Philosophy 
Another Heidegger Blog 
Eliminative Culinarism 
Immanence 
Infinite Thought 
Jon Cogburn’s Blog 
K-Punk 
Naught Thought 
The Pinocchio Theory 
Planomenology 
Poetix 
Rough Theory 
Splintering Bone Ashes

Sa Euro-Amerikanong konteksto, matapos ang ilang teoretikal na alon ng penomenolohiya, istrukturalismo, post-istrukturalismo, at dekonstruksiyon, may lumilitaw na ‘hudyat ng bagong bagay’ sa larangan ng pilosopiya. Ano ang mga batayang tanong at istilo ng pamimilosopiya sa direksiyong ito?

By contrast with the repetitive continental focus on texts, discourse, social practices, and human finitude, the new breed of thinker is turning once more toward reality itself. While it is difficult to find explicit positions common to all the thinkers collected in this volume, all have certainly rejected the traditional focus on textual critique. Some have proposed notions of noumenal objects and causality-in-itself; others have turned towards neuroscience. A few have constructed mathematical absolutes, while others have attempted to sharpen the uncanny implications of psychoanalysis or scientific rationality. But all of them, in one way or another, have begun speculating once more about the nature of reality independently of thought and of humanity more generally.

Ganito ang pahayag ng pambukas na sanaysay (“Towards a Speculative Philosophy”) na makikita sa naka-link na akda sa itaas—The Speculative Turn: Continental Materialism and Realism (2011):

The first wave of twentieth century continental thought in the Anglophone world was dominated by phenomenology, with Martin Heidegger generally the most influential figure of the group. By the late 1970s, the influence of Jacques Derrida and Michel Foucault had started to gain the upper hand, reaching its zenith a decade or so later. It was towards the mid-1990s that Gilles Deleuze entered the ascendant, shortly before his death in November 1995, and his star remains perfectly visible today. But since the beginning of the twenty-first century, a more chaotic and in some ways more promising situation has taken shape. Various intriguing philosophical trends, their bastions scattered across the globe, have gained adherents and started to produce a critical mass of emblematic works. While it is difficult to find a single adequate name to cover all of these trends, we propose ‘The Speculative Turn’, as a deliberate counterpoint to the now tiresome ‘Linguistic Turn’.

Sa kalipunan ng mga sanaysay at interbyu na makikita sa mahalagang akdang ito, interesante ang kontribusyong pilosopikal rito nina: Alain Badiou (dalawang pahina lang ng panayam! ngunit napakasinop ang pag-freym ng mga pagkakaiba/pagkakapareho ng kanyang tunguhin at ng karamihang palaisip ng posisyong speculative realism), Bruno Latour, Quentin Meillassoux (“Potentiality and Virtuality”), Isabelle Stengers (“Wondering about Materialism”) at Slavoj Žižek (“Is it Still Possible to be a Hegelian Today?”). 

Dito ang lumang pagmumuni sa kakabit na ideya nitong Indo-Europeanong spek at speculum.

Dugtong dapat ito sa naunang post tungkol sa komento ni Hobsbawm kay Zizek: Hobsbawm (at Zizek).

Siguro dahil sa dramatikong popularidad ni Zizek, at sa kumpas-pop ng maraming akda nito, hindi tuloy seryosong nilalapitan ang kanyang mga obra gamit ang totohanan, makalumang pilosopikal na padron. Imbes na isang bago at sistematikong pagsasaproblema sa metodo at konsepto ng ‘dayalektika’ (ang Zizek ng Tarrying With The Negative, halimbawa)—na naglalayong mapasigla ang gawaing-kalibrasyon nitong matandang DM o dialectical materialism—ang madalas tuloy na larawang naiiwan ay ang maraming birong-kubeta at nakakaaliw na gamit-pulitikal at pop-pilosopiya ng mga pelikulang-Hollywood (ang Zizek ng Pervert’s Guide To Cinema).

Ang malalim na pagkakaibang pilosopikal nina Badiou at Zizek, na impuntong umiikot kay Hegel (tingnan, Badiou on Zizek), ay direktang may kaugnayan sa mas matino at matalas na pag-unawa sa konsepto ng ‘dayalektika’. Kaya napakamahalaga ang pagbabasa/pagbabasang-muli kay Hegel, para sa dalawang pilosopong ito. Maalala dito ang pahayag ni Badiou: ‘meron lamang talagang tatlong signipikanteng pilosopo sa buong kasaysayan: Plato, Descartes, Hegel’.

Malaki ang papel mismo ni Zizek sa pagpapalawak nitong kenkoy-Zizek na larawang nagpapalihis sa mas sentro-pilosopiyang mga tema. (Kahit ang kanyang pagbabasa sa Logic of Worlds ay napaka-tangential lamang at halus tumugon lang sa Book 1/Formal Theory of the Subject ng akda. Umiwas ito sa kumplikado ngunit mas mahalagang di-tugmaan nila ni Badiou.) Malamang upang ikorekta ang tendensiyang iyan, tipikal-Zizek niyang kinontra ang maskot-imaheng ito sa isang panayam (sa okasyon ng kanyang huling akdang Living in the End Times) sa pamamagitan ng sobrang pagmaliit sa lahat niyang obrang lumilihis sa iba’t ibang topiko—maliban sa isang bagay, ang tuloy-tuloy na pag-aaral kay Hegel:

But, really, I am now thinking there is so much pressure on me to perform. I am getting really bored with it … but people all the time want this kind of shitty political interventions: the books, the talks, the discussions and so forth. [...]

All the talk and the writing about politics, this is not where my heart is. No. I have been sidetracked. [...]

I am writing a mega-book about Hegel with regard to Plato, Kant and maybe Heidegger. Already, this Hegel book is 700 pages. It is a true work of love. This is my true life’s work. Even Lacan is just a tool for me to read Hegel. For me, always it is Hegel, Hegel, Hegel.

May magandang pagsilip para sa direksiyong iyan dito sa kanyang preface (Hegel’s Century) sa isang papalabas na akda, Hegel and the Infinite: Religion, Politics, and Dialectic (2011) na inedit nina Zizek/Crockett/Davis. Ganito ang dramatikong pahayag ni Zizek: ‘paparating pa lang ang panahon ni Hegel—ang siglo-21 ang magiging Hegelyanong siglo’ (the time of Hegel still lies ahead—Hegel’s century will be the XXIst).

Halus trivial ito, pero kahit pa, kaaliw na itabi ang asersiyon/prediksiyong ito ni Zizek sa kumparatibong citation frequency kay Marx, Hegel, at Lacan mula 1850-2000 sa mga akda sa wikang Ingles. (Tingnan ang naunang pagtalakay nitong Google Ngram Viewer dito: Librareome.)

May umpisang tangka sa seryeng ito tungkol sa Lacanista/Hegelyanong ‘Tagpas’—sa lente muna ngayon ni Zizek: Black/~Black. May links rin dito sa unang bahagi ng Hegel-lektura ni Zizek: Is It Possible To Be A Hegalian Today?

Ang ibang lapit ni Badiou sa ideya ng ‘di-buo’ (non-existence of the Whole) ay tatalakayin natin sa ibang panahon.

Sa tinatawag na ‘matematikal na ontolohiya’ ni Alain Badiou, ginamit nito ang ilang konsepto mula sa set theory, algebra at topology upang mamilosopiya.

Sa mundong ipininta ni Badiou, nabibigyang-diin ang kahalagahan ng kantitatibong lapit sa usapin ng ‘pag-iral’ (existence) at mga ‘ugnayan’ (relations) ng mga bagay (o bawat x na umiiral). Sentral na ikakabit sa mga kategoryang ito ang pagsusukat sa ‘tindi’ (intensities) at ‘antas’ (degrees) ng pag-iral at mga ugnayan. Halimbawa, namamayani sa bawat mundo ang tanong hindi lamang kung umiiral ba o hindi ang isang x, kundi: Gaano ka-tindi ang pag-iral nito? Gaano ka-angkop ang isang x sa kanya mismong sarili (self-identicality)? (Batay itong huli sa aksiyomang x ≤ x.)

Dito sa daigdig, laging nagiging usapin ang ‘sobra at kulang’ (more and less) ng mga elemento, at hina at tindi ng tatag ng mga ugnayan. Gamit ang kanyang terminolohiya (halimbawa, multiple-beings, para tukuyin ang bawat entidad na umiiral), ganito ang isang eleganteng deskripsiyon ni Badiou sa kaayusan nitong mundo:

To the extent that these multiple-beings partake in the world, they differ more or less. When all is said and done, the innumerable joy of their strong identities [...] and of their equally pronounced differences [...]  is that which constitutes the world as the being-there of the people and things which are incessantly intermingled within it.

Pundamental sa Logics of Worlds ang gamit ng konseptong partially-ordered set (POS o ‘poset’) at complete Heyting algebra upang i-pormalisa ang ideya ng lohika o batas na gumagabay sa mga bagay na pinakabatayang dahilan bakit may taglay na kaayusan (consistency, coherence) ang bawat ‘mundo’ (worlds) o ‘sitwasyon’ (situations of being). Ang batas/lohika na ito ay tatawagin ni Badiou na transcendental ng bawat isang mundo: isang konsepto ito na matingkad rin sa pilosopikal na sistema ni Kant ngunit dito ay gagamitin ni Badiou minus sa ideya ng isipan (o ng subject), kaya ang tinutukoy na ngayon ay ang isang obhetibong transendental. 

Sa larangan ng pilosopiya, isang di-tipikal na eksposisyon ng Heyting algebra ang isinagawa ni Badiou sa Logics of Worlds upang masagot ang klasikong tanong ng mga pilosopo mula pa noong panahon ni Plato: 

Why and how are there worlds
rather than chaos?

Kung nais palaliman ang matematikal na aspeto ng Logics of Worlds, narito ang akdang Topoi (1984) ni Robert Goldblatt, na tinukoy mismo ni Badiou bilang reperensiya para sa topiko ng sheaves at Heyting algebra na pundamental sa kanyang eksposisyon. Tingnan rin dito ang mga naunang patalakay sa librong Logics of Worlds: Badiou on Zizek, Atonic nuances, ‘Philosophy does not establish any truth’, Inexistent.

May ilang hiblang nakaugat kay Marx sa interes na ito ni Badiou sa matematika. Totoong hindi madalas naiuugnay si Marx at ang Marxistang pananaliksik sa larangan ng mathematics at/o mathematical logic. Interesante ngang masilip ang di-litaw na dimensiyong ito sa kanyang mga pag-aaral sa larangan ng purong matematika. (I-klik ang larawan sa itaas para sa e-book, Mathematical Manuscripts of Karl Marx. Dito ang isang pagsasakonteksto at ebalwasyon sa loob ng disiplina ng matematika ng ginawang pag-aaral ni Marx).

Ilang naunang posts tungkol sa matematika ang makikita dito: Toothache and mathematics, Dialectical Biology, (Rebolusyonaryong) Matematika.

94-taong gulang na ang Ingles at Marxistang historyador na si Eric Hobsbawm at may bago siyang limbag na libro: How To Change The World: Tales of Marx and Marxism (2011). Narito ang magandang rebyu at panayam sa kanya.

(Narito rin ang kanyang klasikong serye ng mga historikal na pag-aaral: The Age of Revolution 1789-1848, The Age of Capital 1848-1875, The Age of Empire 1875-1914, The Age of Extremes: The Short Twentieth Century 1914-1991.)

Naitanong sa interbyu kay Hobsbawm kung ano ang kanyang tingin sa sikat na Lacanista-Hegelyano-Marxistang si Slavoj Zizek, at ito ang kanyang direktang sagot:

I suppose Zizek is rightly described as a performer. He has this element of provocation that is very characteristic and does help to interest people, but I’m not certain that people who are reading Zizek are actually drawn very much nearer rethinking the problems of the left.

Magandang pag-isipan ito hindi pa sa kontekstong minaliit nito ang seryosong pilosopikal na ambag ni Zizek, kundi sa tipikal na pagtingin—dayalektikal na rekognisyon—sa istatus ng pagiging isang probokatibong ‘artista’ o performer: simpleng nang-aaliw at/o matalas na humahamong-isip.

Matandaang nagsimulang humatak ng rock-star na atensiyon si Zizek noong maagang bahagi ng dekada-90 sa loob ng intelektwal na klima kung saan:

(1) Maraming konseptong maka-kaliwa ang tila nawalan na ng ‘aha!’ kumpara sa mga de-moda at ‘post-eks’ na mga katagang ‘teoretikal’; at,

(2) Ang delubyo ng napakaraming daluyan ng ‘bago’ at kung ano-anong ‘impormasyong’ dijito-biswal—57 channels (and nothing on), kanta pa ni Bruce Springsteen—ay lumulunod sa mga militanteng panawagan at paninindigan kontra sa sinisismo ng panahon (sa isang ‘atonikong mundo’, sa wika ni Badiou).

Hindi madaling sumiksik at maging popular sa ganyang konteksto. Kahit ang matematikal-sa-talas na mga akda ni Badiou ay hindi nakakuha ng malawakang pansin—tila may kantiyaw nga nito sa Socialisme (2010) ni Godard: may video clip kay Badiou na nagle-lektyur sa isang walang katao-taong stadium. Napasigla ang ilang pormulasyon ni Badiou (at maraming halus-esoterikong konsepto ni Lacan) sa eksentriko, may tic-galaw, na istilo ng pamimilosopiya ni Zizek.

Sa daigdig ng diskursong nakalimbag—halimbawa, sa larangan ng wikang Ingles—may ilang makikitang frequency patterns ng mga kataga na interesanteng pag-isipan. Pinag-uusapan dito ang kaayusan o disenyong lilitaw kung susuriin ang simpleng dalas ng pagkakabanggit sa loob ng milyon-milyong korpus ng mga teksto.

Pumili halimbawa tayo ng ilang sets ng mga kataga at tingnan ang daloy nito sa panahon (mula 1850 hanggang 2005). Makikita sa ibaba ang dalawang graphs.

Para sa unang graph (para sa mga katagang ‘Marx’, ‘Freud’, ‘Darwin’), mapapansing tila nagkakaroon ng shift o pagbabago sa dalas-banggit (gagamitin ditong indeks ng popularidad) nina Marx at Darwin sa pag-ikot ng dekada-70: matapos ang dekadang ito, mabilis na bumababa ang trend ng linyang-Marx habang unti-unting gumagapang pataas naman ang linyang-Darwin. Simptoma ba ito ng pagbabagong klimang intelektwal (sa ilalim ng indikatibong katagang ‘Marx’ at ‘Darwin’) sa huling bahagi ng dekada-20 at sa pagpasok ng milenyo-2?

Isa ring interesanteng pattern ang makikita dito sa pangalawang graph (‘Mindanao’, ‘Moro’, ‘Lumad’). Tila indikatibong natatabunan ang diskursong ‘Lumad’ kung ikukumpara sa diskursong ‘Moro’ (sa nasabi na sa itaas, batay pa rin sa mga nakalimbag na publikasyon sa wikang Ingles). Ang katagang ‘Mindanao’ nga ay halus nagiging kahawig (o katumbas, correlated ) na ng ‘Moro’, kung titingnan ang daloy nito mula 1950 hanggang kasalukuyan. Nananawagan ba ito na dapat mas patingkarin pa ang intellectual visibility ng diskursong-Lumad (sa daigdig, halimbawa, ng wikang Ingles)?

Puntahan ang site ng culturomics at maglaro ng lexical graphing dito! Nakakatuwa ang pag-tinker nito! Laging may maimamaksima sa kantitatibong direksiyong ito, kahit pa mulat tayo sa mga naririyang limitasyon.

Narito ang ilang pambungad na mga artikulo tungkol dito sa Science: (1) Google Opens Books to New Cultural Studies, at (2) Quantitative Analysis of Culture Using Millions of Digitized Books.

Naalala ko ang hard-SF na akdang Rainbows End (Hugo Award, 2007) ni Vernor Vinge (dito ang isang sanaysay tungkol kay Vinge at sa nobela) habang binabasa ang balita (“Short Cuts”) tungkol sa papalawak na koleksyong dijital ng GoogleBooks, kasabay ng kantitatibong leksikal na pag-aaral na binubuksan nito.

Hindi ko malimutan ang larawang ipininta ni Vinge tungkol sa isang mala-halimaw na makina na super-bilis na nagdi-digitize ng mga aklat ng halus lahat ng librarya ng buong daigdig!

The raging maw was a “NaviCloud custom debinder”. The fabric tunnel that stretched out behind it was a “camera tunnel”. Robert flinched from the sight—and Epiphany randomly rewarded his gesture with imagery from within the monster: The shredded fragments of books and magazines flew down the tunnel like leaves in tornado, twisting and tumbling. The inside of the fabric was stitched with thousands of tiny cameras. The shreds were being photographed again and again, from every angle and orientation, till finally the torn leaves dropped into a bin just in front of Robert. Rescued data.

Ang pinakahuling teknolohiya ng genomics ay kinopya upang magawa ang halimaw-makinang ito batay sa isang super-kapitalistang proyektong pang-libro, ang “Librareome”. Siyempre pa, may mga tunggaliang naganap sa mundong ito ni Vinge. Ngunit iwanan muna natin ang mga detalye nito sa ngayon.

Si Robert A. Heinlein, sa SF-nobelang Stranger in A Strange Land (dito ang .lit na kopya), ang lumikha ng katagang ‘grok’. Narito ang grok sa kantang “Two Against Nature” (sa 2000 album na may kaparehong titulo) ng bandang Steely Dan (bisitahin ang kanilang official website):

Two against nature don’t you know 
Who’s gonna grok the shape of things to go 
Two against nature make them groan 
Who’s gonna break the shape of things unknown

Writhings (‘reeling and writhing, of course!’, sigaw ng malokong pagong sa Alice in Wonderland), lexical lunacies, at pretzel logic: katulad ng istilo ng kanilang musika, malaro, eksentriko at may kakaibang lohika ang mga kanta ng mula-pa-dekada-70 na bandang ito.

Paboritong linyang Latin ni V:

Vi Veri Veniversum
Vivus Vici

Nababanggit na rin lang ang katagang science fiction sa ilang report tungkol sa GFAJ-1 weird-life (tingnan ang naunang post)—may isang kenkoy na interbyu dito sa ‘selebriteng bakterya’ na, biro pa, paboritong palabas ang The Andromeda Strain—magandang pagkakataon na masalungguhitan ang pangkalinangang konteksto ng imahinasyong-SF dito.

Naisagawa ang pagsasateorya at pananaliksik ng astrobayolohiya sa isang (super-) industriyalisadong lipunan na babad rin sa mga naratibong-SF tungkol sa posibilidad ng pag-iral—at bayoteknolohikal na paglikha—ng (mga) kakaibang-tipo ng organismo: AI, A-Life, at mga pag-gagalugad-kalawakan sa walang-kamatayang mga space orchestra. (Sumagi sa aking isipan ngayon ang walang-kaparang si Takeshi Kovaks ng hardboiled/hard-SF na Altered Carbon ni Richard K. Morgan.)

Pansinin: mas nakatuon ang interes-sa-bago dito sa bagong-pisikal-na-anyo-ng-pag-iral (cyborgs, alien species at, mangyari pa, itong bagong-bansag na weird-lifes). Hindi nakamarka sa ideya ng life-forms ang temang buhay bilang pamumuhay (pagbabago sa mga materyal/di-materyal na ugnayan sa pang-araw-araw na paglikha ng buhay).

Idugtong ito sa isa pang mahalaga (at mas malalim) na elemento (elemental na udyok) ng Euro-Amerikanong sibilisasyon (na napag-aralan sa ilang akda ni Donna Haraway, lalong-lalo na sa kanyang Primate Visions): ang tipikal-Kristiyanong interes tungkol sa origins, mula Genesis ng Bibliya hanggang sa mga naratibo ng Darwinistang ebolusyon. Sa kalinangan-at-kamalayang nakaugat dito, nangingibabaw sa popular na sikolohiya ang henealohiya kaysa ekolohiya: pansinin ang dami ng mga titulong pop-science tungkol sa relasyon natin sa mga unggoy sa tema ng pinagmulan (bertikal na koneksiyon: ang pop-science na diskursong ‘tayo ay nanggaling sa unggoy!’) kumpara sa pag-unawa sa kasalukuyang ekolohikal na ugnayan ng mga primates at iba pang uri ng buhay (horisontal na koneksiyon: ‘tayo ay may ekolohikal na ugnayan/di-pag-uugnayan sa mga unggoy’).

Ano ang matututunan dito? Una: na hindi purong tsansa ang nagpapalitaw ng bago sa larangan ng agham: sa infinit na set ng posibleng temang pwedeng pagtuunang pansin ng anumang indibidwal (sa anumang lipunan at kalinangan), iilang elemento lamang nito ang bubuhusang-pansin at panahon ng iilang aktwal na mananaliksik. Bago pa nga nakapili ng ilang topiko ang isang mananaliksik, maaaring sabihing may mga nauna nang meta-topikong napili ang kinapopookan nitong lipunan (ang mga naririyan-na, ang mga namamayaning tema ng panahon): at dito siya gagalaw—magpapatangay, dudugtong o gigiit ng iba pang temang (sabay o alternatibong) pagkaabalahan.

Pangalawa: maaaring sabihin na ang mas malawak na konsepto ng (alternatibong) pamumuhay—ang (talagang bagong) buhay lampas doon sa simpleng pagiging pisikal na nilalang at lampas sa buhay na markado ng Kapital—ang proper inexistent (wala) o inapparent (hindi-litaw) nitong kasalukuyang ideya ng (bagong) lifeforms. Ang weird social-life (weird sa punto de bista ng hegemonya) ang hindi pa napapalitaw sa loob ng SF-popular na interes sa simpleng weird-life (organiko) at a-life (bayoteknolohikal): emansipatoryong alt-life ang pwedeng itawag dito, kung pilit makisiksik sa serye. Isang ibang daigdig (other world) ang tawag dito ni Badiou. Sa kanyang minsa’y matulaing wika:

Under the pressure that being exerts on its own appearing, the world may be accorded the chance—mixing existence and destruction—of an other world.

Pasukin pa natin itong konsepto ng inexistent (sa sistemang-pilosopikal ni Badiou): sa bawat daigdig/worlds o situations, may mga elemento (sa infinit na set ng meron/being—tatawagin niyang multiple) na wala o hindi makikita o (hindi pa) ‘nagpapakita’ sa transcendental (= matematikal na lohika: isipin ang transcendental ni Kant minus ang ideya ng subject/consciousness nito) ng isang partikular na kaayusan: ito ang mga inexistents ng isang partikular na mundo. Sa pormalistikong wika ni Badiou (sa kanyang tinatawag na Greater Logic 3, Relation):

[G]iven a world, we will call ‘proper inexistent of an object’ an element of the underlying multiple whose value of existence is minimal. Or again, an element of an apparent which, relative to the transcendental indexing of this apparent, inexists in the world. The thesis on the rationality of the contingency of worlds can then be stated as follows: every object possesses, among its elements, an inexistent.

Magbabago ang mga batas ng isang transcendental kung lilitaw/papalitawin ito. Laging may dayalektika: may iba na namang inexistent na (sasabihin nating) ‘tatabi’ sa isang kairalan kung lilitaw/mapapalitaw sa mundo ang naunang inexistent. Ang buong diskusyon nito ay nasa loob ng tinatawag ni Badiou na four forms of change (Book V ng Logics of Worlds).

Interesante ring tingnan ang isa pang elemento ng sistema ni Badiou: pinag-iba nito—ayon sa tindi (intensity) ng pagpapakita/pag-iral—ang (siyentipikong) mga facts bilang mga bagong bagay sa mundo, at ang isa pang konsepto ng bago, ang tinatawag niyang events (sa larangan man ng agham, pulitika o iba pang truth-procedures).

Walang misteryo o salamangka dito sa sopistikadong konsepto ng inexistent ni Badiou—na sa halus borador na istilo lamang matatalakay dito. Talagang lohikal na hinihingi ng sistemang pilosopikal ni Badiou ang ideya dahil mahigpit ang kaugnayan nito sa kanyang ontolohiya ng multiple na nasa paradigma ng infinity at cardinality ni Cantor. Para kay Badiou, may inaccessible closure ang bawat daigdig: the cardinal of a world is an inaccessible cardinal. Dahil sa paradigmang iyan ng inaccessible closure, kahit ang mga entidad na hindi pa lumilitaw sa ‘lohika ng isang mundo’ ay dapat isiping naroroon na talaga sa walang-hanggang kalawakan ng mga meron/beings. Ayon pa nga sa kanya, tesis ito na nagpopormalisa sa contingency ng ‘mga bagay’ sa mundo (pansinin na itong ‘bagay’/object ay isa pang teknikal na konsepto dito)—sitwasyong hindi mo masasabi sa mga meron/beings: kaya sinasabing laging may ‘wala’/inexistent bilang katabi ang bawat bagay. Dito mo makikita na isang kakaibang uri ng Platonistang Marxista itong si Badiou! At iyan ang nakakaaliw sa kanyang sistema ng onto-lohiya.

Ano ngayon ang kaugnayan nitong ideya ng closure—kahit pa sinasabing inaccessible—sa sistema ni Badiou at sa Lacanista pa rin niyang aksiyoma sa ‘di-pag-iral ng Kabuuan’/the inexistence of the Whole? (Tingnan dito ang naunang explikasyon sa lohika ng di-buo bilang Tagpas.) Ganito ang siksik na linya ni Badiou tungkol dito:

This paradoxical property of the ontology of worlds—their operational closure and immanent opening—is the proper concept of their infinity.

Pag-aaralan natin ito ng mas malaliman sa ibang panahon, at mas patatatagin pa ang explikasyon nitong interesanteng ideya ng inexistent.